Bewegend leren – zonder bruine boterham met kaas

Ken je dat? Je bent dol op een bruine boterham met kaas, maar om elke maaltijd die bruine boterham met kaas te eten? Je wilt soms ook gewoon wat anders! Dat geldt ook voor bewegend leren.

 

 

Dat bewegend leren populair is in het basisonderwijs, is een feit. Een goede ontwikkeling die nog steeds groeiend is. Dat geldt ook voor de ideeën en het materiaal om dit goed in te kunnen zetten. Kaartjes naar de overkant brengen, met stoepkrijt woorden of sommen schrijven óf lopend over het plein langs kaartjes waar je wat mee moet doen, is leuk. Toch begint het een beetje op de bruine boterham met kaas te lijken…. Daar is niets mis mee, maar persoonlijk geef ik de voorkeur aan wat afwisseling.


Als leren lastig gaat, is dat al frustrerend waarschijnlijk. Maar wanneer dit ook nog eens in een werkboekje of schrift moet waar vervolgens de (rode?) pen van de leerkracht doorheen gaat, is daar weinig motiverends aan. Heb je daar net op zitten ploeteren, krijg je vervolgens ‘zwart-op-wit’ terug dat je er weinig van gebakken hebt. Lekker dan! 

Juist dat zijn de kinderen die je het extra gunt, dat zíj́ leren (weer) leuk vinden. Dus gaan we lekker naar buiten! De pauze is het gedeelte dat veel kinderen het allerleukst vinden en hoe zou dat nou komen?


Vandaag gaan we bewegend leren in spelvorm! We gebruiken hier hesjes voor, maar dan nét even anders. Op de hesjes heb ik transparante zakjes gemaakt. In deze zakjes kunnen kaartjes.

Kaartjes in een zakje op een trainingshesje werkvorm bewegend leren

Vandaag gaat hier een kaartjes in met deelsommen. Elk kind krijgt een stapeltje en stopt deze in het transparante zakje. Het is nu de bedoeling dat alle kinderen rond gaan rennen. 

Wanneer je iemand tikt, moet je het antwoord op de deelsom geven. Is het antwoord goed, dan moet het ‘getikte’ kind zijn / haar kaartje geven aan degene die tikte. Bij dit kaartje [bijvoorbeeld 42 : 7 =] is het juiste antwoord 6. Wanneer je het antwoord op deze som niet weet, kun je je afvragen of het slim is om te gaan tikken. Je loopt nu zelf ook het risico om getikt te worden. Je kunt dan beter op zoek gaan naar een som waar je het antwoord wel van weet.

Wanneer een juist antwoord gegeven is, mogen zowel de tikker als de ‘getikte’ niet door anderen getikt worden. Pas als het kaartje van het ene zakje in het andere zakje is gestopt, doen deze 2 spelers weer mee.

Trainingshesje met zakje voor bewegend leren

De regels zijn voor elk spel weer aan te passen of om te bouwen tot een compleet nieuw spel. De hesjes lenen zich enorm goed voor tikspellen, rijen vormen, ruil/wisselspellen en roof- of verzamelspellen. Zo kan het transparante zakje gebruikt worden om het ‘leeg’ te spelen, om iemand iets toe te wijzen of om de verzamelde kaartjes te bewaren. 

 

 

Er kan van alles op de kaartjes staan; breuken, tafels, woorden met een bepaalde spellingscategorie, kommagetallen, topografie (land of provincie met hoofdstad), getallen, woordenschat, woordsoorten, jaartallen en gebeurtenissen, geldbedragen, letters, spreekwoorden en betekenissen, enzovoort. Je kunt het zo gek niet bedenken.


Werk je met verschillende kleurenkaartjes dan is het ook heel erg eenvoudig om teams te maken op kleur. Je kunt dan ook elk team een andere taak of opdracht geven. Op deze manier is samenwerking ook gemakkelijk te integreren. 

Het competitie-element is iets waar ik persoonlijk geen voorstander van ben bij bewegend leren omdat het in mijn ogen niets met het (didactische) doel te maken heeft. Wat vaak wel motiverend werkt, is om de eigen ontwikkeling vast te leggen. Zo wordt de gemaakte groei inzichtelijk.

Sommige leerkrachten zullen nu allerlei ideeën hebben en zijn al afgehaakt om hesjes en transparante zakjes te bestellen. Misschien hoor je daar nog niet bij. Geen probleem! Ik neem je graag mee om nog wat concrete ideeën te geven:

  • Breukenslingertikkertje; alle kinderen krijgen een kaartje met een breuk erop in het zakje. Kaartjes moeten altijd zichtbaar in het zakje op het hesje gedragen worden. Er zijn minimaal 2 tikkers; een tikker heeft een kleine breuk en de andere tikker heeft een grote breuk op het kaartje. Ben je getikt dan sluit je aan bij de tikker. De tikker met de kleine breuk mag alleen maar grotere breuken tikken dan de laatst getikte. De tikker met de grote breuk mag alleen maar kleinere breuken tikken dan de laatst getikte.

 


  • Levend kwartet; elk team van vier kinderen heeft een vast honk op het plein of in de gymzaal. Dit is de ‘thuishaven’ waar een gemaakt kwartet ‘veilig’ is. Op dit honk mag niet meer getikt worden. Elk kind krijgt een kaartje met daarop bijvoorbeeld een spellingswoord. Het team moet proberen om alle vier een woord te bemachtigen waarin dezelfde spellingscategorie zit. Kaartjes moeten altijd zichtbaar in het zakje op het hesje gedragen worden. Een ruil van een speler uit een ander team mag niet geweigerd worden, tenzij deze op het honk is. Tactisch kiezen is dus belangrijk! Het spel eindigt wanneer het aantal afgesproken kwartetten is verzameld.
  • Levend kwartet; elk team van vier kinderen heeft een vast honk op het plein of in de gymzaal. Dit is de ‘thuishaven’ waar een gemaakt kwartet ‘veilig’ is. Op dit honk mag niet meer getikt worden. Elk kind krijgt een kaartje met daarop bijvoorbeeld een spellingswoord. Het team moet proberen om alle vier een woord te bemachtigen waarin dezelfde spellingscategorie zit. Kaartjes moeten altijd zichtbaar in het zakje op het hesje gedragen worden. Een ruil van een speler uit een ander team mag niet geweigerd worden, tenzij deze op het honk is. Tactisch kiezen is dus belangrijk! Het spel eindigt wanneer het aantal afgesproken kwartetten is verzameld.

Hopelijk heb jij nu ook een goed beeld van de mogelijkheden van hesjes met een transparant zakje, heb je inspiratie genoeg én ben je net zo enthousiast geworden als ik. 

Mocht je dit idee willen gaan uitvoeren, dan is google je beste vriend. Het vinden van de hesjes is niet zo’n probleem. Die zijn er voldoende in kleuren, maten, modellen en prijzen. Mijn zoektocht naar de transparante zakjes die ook nog een beetje wilde blijven zitten was wél wat lastiger. Om jullie een beetje te helpen, heb ik besloten de zakjes waar ik wél heel enthousiast over, in mijn assortiment op te nemen. Je vindt ze hier. Je kunt dit natuurlijk ook op andere manieren oplossen. Bijvoorbeeld door er zakjes op te stikken.

Veel plezier en succes!